Ejderhanın Taşındığı Yer

Bedenin Hatırlama Biçimi Üzerine

İlham Notu

Beden, başına gelenleri saklayan bir yüzey değil; yaşadıklarını taşıyan bir alandır. Eksiklik, örtülmediğinde zayıflık olmaz. Aksine, varoluşun kendi ritmiyle yeniden şekillenebileceğini gösterir. Bu metin, gizlemenin değil taşımanın; düzeltmenin değil dönüşmenin izini sürer.

Frida Kahlo’nun protez bacağına giydirdiği, ipek üzerine aplike edilmiş ejderha figürlü deri çizme, sanat tarihinde “eser” kavramının tuvalden bedene taşındığı nadir anlardan biridir. Bu nesne, Kahlo’nun otoportrelerinde sürekli karşılaştığımız bedensel kırılganlık, kimlik ve direnç temalarının maddesel bir uzantısı olarak okunur; yardımcı bir aparat olmaktan çıkar, bilinçli bir estetik ve politik jest hâline gelir.
Ejderha, burada süsleyici bir motif değil, Meksika sonrası kimlik inşası, kişisel mitoloji ve dönüşüm fikrinin sembolik taşıyıcısıdır. 

Kahlo, eksikliği gizlemek yerine görünür kılarak modern sanatın normatif beden algısını bozar; bedeni onarılacak bir kusur olarak değil, anlam üreten bir yüzey olarak konumlandırır. Böylece protez, işlevsel bir nesne olmaktan çıkar, sanatçının yaşamla kurduğu ilişkinin bir parçası, süreklilik arz eden bir yapıt hâline gelir. Bu jestte beden temsil edilmez; bizzat temsilin kendisi olur.

“The body does not fall silent when it breaks,
it falls silent when it is hidden.”

Beden kırıldığında değil, saklandığında susar.